Heinrich Vogeler ( * 1872 † 1942 )

Kunstenaar Heinrich Vogeler

De werken van Heinrich Vogeler weerspiegelen een bewogen leven: van de idylle van Worpswede tot de ruwe realiteit van ballingschap in de Sovjet-Unie. Schilderachtig, politiek, poëtisch – een kunstenaar die zijn tijd ver vooruit was. Ontdek zijn kunst als hoogwaardige kunstdruk, stijlvol ingelijst canvas of handgeschilderd schilderij!

Kunstenaar met een revolutionaire ziel

Heinrich Vogeler werd geboren op 12.12.1872 in Bremen. Zijn vader was een groothandelaar in ijzerwaren en Heinrich Vogeler groeide op als tweede van zeven kinderen.

Zijn artistieke voorkeuren brachten hem naar de Kunstacademie in Düsseldorf, waar hij van 1890 tot 1895 studeerde. Zijn opleiding richtte zich op figuurschilderkunst, ornamentiek en decoratie. Zijn studietijd was niet geheel zorgeloos. Hij verwierp de leermethoden en kwam vaak in conflict met zijn docent, waardoor hij zijn studie onderbrak. Hij sloot zich destijds aan bij een studenten kunstenaarsvereniging genaamd "Tartarus". Daar kreeg hij zijn bijnaam, die hem zijn leven lang zou vergezellen: "Mining".

Zijn vader stierf onverwachts. De erfenis stelde Heinrich Vogeler in staat een zorgeloos kunstenaarsleven te leiden. Hij maakte talrijke reizen: naar Brugge, Parijs, Dresden, Florence, Ceylon. Vogeler erfde ook een met riet gedekte rookhuis met een Flett in Worpswede-Ostendorf. In 1894 bezocht hij zijn kunstbroeders in Worpswede (gemeente in het district Osterholz in Nedersaksen). Samen met de schilders Fritz Mackensen, Hans am Ende, Otto Modersohn, Fritz Overbeck en Carl Vinnen richtte hij in 1895 de "Künstler-Verein Worpswede" op. Hun werken werden tentoongesteld op de jaarlijkse tentoonstelling van kunstwerken van alle naties in het Glaspaleis van München, waar ze veel opzien baarden. In deze jaren werkte hij in de prerafaëlitische Jugendstil. Vogeler gaf de voorkeur aan donkere kleuren en bijbelse motieven. In deze periode ontstond ook zijn bekendste schilderij "Sommerabend".

Zijn huis in Worpswede werd een ontmoetingsplaats voor linkse intellectuelen. Nog voor de Eerste Wereldoorlog genoot hij van het sociaal hervormende engagement en zette hij zich in voor de belangen van de arbeidersklasse.

Vogeler werd ook bekend door zijn romantische kunstnijverheidstekeningen en boekillustraties: "Granatapfelhaus" van Oscar Wilde en sprookjes van de gebroeders Grimm. Vanaf 1899 ontwierp Vogeler illustraties voor de krant "Die Insel" in München.

In 1908 richtte Vogeler samen met zijn broer Franz de "Worpsweder Werkstätte" voor meubelbouw op. In deze periode beleefde Vogeler een artistieke crisis. Zijn werken werden niet meer zo goed ontvangen door het publiek. Hij wilde zelfs emigreren, maar het uitbreken van de oorlog in 1914 dwarsboomde zijn plannen en hij meldde zich aan als oorlogsvrijwilliger. Van 1915-1917 werd hij ingezet in Zuidoost- en Oost-Europa, waar hij werkte als legerkunstenaar. In de loop van zijn dienst werd hij kritischer en ook kritisch bekeken. Na de publicatie van een postbrief en de vredesoproep "Märchen vom lieben Gott" op 23 januari 1918 aan de Duitse keizer werd hij uit de militaire dienst ontslagen.

In 1920 reisde Vogeler meerdere keren naar de Sovjetunie, waar hij de levenswijze en de communistische en socialistische filosofie van idyllisch samenleven leerde kennen. Ook zijn tweede vrouw Sonja Marchlewska droeg eraan bij dat hij in 1931 de beslissing nam om daarheen te emigreren. Vogeler werkte als reizende schilder in opdracht van staatsinstellingen van de Sovjetunie. Hij ondersteunde de opbouw van een ware socialisme en zette zich in voor antifascistische projecten.

Zijn schilderstijl ontwikkelde zich gedurende zijn hele leven onder verschillende invloeden: van Jugendstil via het expressionisme tot de politieke, realistische motieven in zijn latere levensjaren.

Met de inval van de Duitse Wehrmacht in de Sovjetunie volgde voor vele Duitse emigranten de deportatie. In 1941 werd hij gedwongen geëvacueerd naar Karaganda (Kazachstan). In ballingschap leed de kunstenaar aan ernstige gezondheidsproblemen en extreme nood. Op 14 juni 1941 stierf hij uitgeput en lijdend in het ziekenhuis.

© KUNSTKOPIE.NL

Alle afbeeldingen van Heinrich Vogeler

Naar boven